Het was toch een speciale sfeer in ons buurtje
gedurende de donkere dagen voor Kerstmis....
De oudere buurtbewoners kunnen zich deze "stemming" nog best voor de
geest terug halen. Toen ik zo rond de 20er
jaren van deze eeuw als jochie door de Korte Bleekersstraat naar de
Tolbrugstraat op weg naar huis was onderging ik dat steeds weer.
Dan bulkten de ovenpijpen van de Zimmergieterij overvloedig hun vlammen naar
buiten en trok vaak een vonkenregen tegen de donkere hemel omhoog. Het vage
gelige licht van de gaslantaarns op de hoek verbleekte dan tegenover die
vuurgloed en als het dan ook nog nevelig was of er dwarrelden sneeuwvlokken naar
beneden, dan was ons wereldje wel erg klein geworden waartoe ook de lange
houten schutting het zijne bijdroeg, want deze maakte de Korte Bleeker half zo
breed als deze nu is.
Deze melancholische entourage werd dan vaak nog versterkt door de roep van de
vele straatventers, welke (zowel mannen als vrouwen) in die dagen door onze
buurt trokken, hun handel op een handkar voor zich uit duwend.
Als de dagen vlug korter werden hoorde je dat ook aan hun aanbiedingen: Cente-lemóen-è-n
kostten de citroenen, eifendige gernaole en Ell-bride-ell
voor levende garnalen en dito aal.
Vier mannen met een klein handkarretje, waarop een heel groot vat, riepen in
koor: Harinkie-uit-de-ton, een dubbeltje de vier.
Even later: 't-binne-oalemáááááálll-zeifse-mosseléééé.
De brandstoffenhandelaren prezen hun spul aan met Kachelhoutjééés,
oanmoakhoutjééés, vuurmoakers en eierekole en brikèttééj. Deze
waren nog niet goed en wel de hoek om of het klonk Geroakte-sprot-foer-faaf-cente-hei-je-un-pakkie-
geroakte-sprot. Dan had je nog karretjes met een "blikken"
kacheltje erop, waaraan een stuk pijp, waaruit vette rook walmde, Op het vuurtje
werden kastanjes "gepiept", respectievelijk ongeschilde peertjes
gekookt welke in een pannetje stonden te sudderen. Een oud mannetje of vrouwtje
riep (bij de eerste lekkernij) met monotome stem: Wèrreme-kèstanjèèèè
terwijl de achter hem aankomende struise vrouw met een felle, heel hoge stem
oploeide 'k heb wårreme-lékkere-perehié-ié-ié-t !!! . Na hun
vertrek bleven de walm en de branderige lucht nog erg lang in de straat
hangen.
Zuur-liefhebbers kwamen naar buiten op de roep: Eeutjes-euit-de-ashijnazhijn-khomkhommer-un-sent-maar.
Een ijscoman had zijn handel aangepast en riep: Berliner-ból-bóllebóllebó-berliner-ból.
.
Ook de straatmuzikanten hadden December op hun repertoire. Zowel Sinterklaasliedjes als Kerst-melodiën klonken steeds opnieuw weer door de buurt. Een pierement was net weg of de (namaak) Volendammers kwamen de hoek om waarboven de luide zang van "Buikie" uitklonk, begeleid door accordeons.
Dan was er ook nog een orkest compleet met
"klokkenspel" die Stille Nacht Heilige Nacht speelden. En vergeet het
"Leger des Heils" niet. Zij sleepten een aangeklede kerstboom en een
orgeltje met zich mee om dan met een heel koortje de sterren van de hemel te
zingen... Maar.....
het was pas echt Ketrstmis als buiten de luide roep opklonk van:Ah-wie-hèp-tèr-nóhòg-hase-of-konijne-fellé-é-j
(mooie gave kattevellen waren ook goed....)
Hadden op oudejaarsavond de torenklokken geluid en de (stoom) scheepsfluiten geklonken dan trokken wij jongens naar de hoek van de Schimmel- en Schimmeldwarsstraat, alwaar in het voormalige kroegje, het dichtgespijkerde pand, vol met kerstbomen was gestouwd. Deze gingen snel naar buiten en werden tot een geweldig hoge stapel opgeworpen. Een grote vuurzee......Nou ja, U kent het wel, brandweer, politie en de gehele buurt tot in de de Clercqstraat toe vergeven van de stank.
Ik wens U met de Uwen van harte echt fijne feestdagen toe en hoop U via deze rubriek volgend jaar weer flink de keel uit te hangen....