Nog met de "vermoeidheid" in de botten,
veroorzaakt door al het voorbereidende werk tot het welslagen van onze, op 3 Mei
j.l. gehouden tentoonstelling, vertel ik U nu eens een heel klein stukje
tramgeschiedenis uit die tijd, dat onze buurt een "eigen"
rechtstreekse verbinding had met het zilte nat van de Amsterdamse badplaats
Zandvoort.
Voor diegenen onder U die 1957 hier nog bewust
hebben meegemaakt, blijven deze uiterst geriefelijke tramtreinen nog steeds als
een fijne herinnering voortleven, waaraan met veel melancholie wordt
teruggedacht, als men staande in een overvolle autobus in een file
langzaam voortsjokt en geregeld een tijdje stilstaat.
De tram daarentegen bereed een eigen vrije baan. Tot in de zomer van 1927
begon deze al bij de Wiegbrug en lag de rails in een grindbedding tot
Sloterdijk, afgeschermd door ter weerszijden geplaatste zware gazonbakken.
Slechts het stukje stadsgedeelte in Haarlem, tussen de Lange Heerenstraat en de
oprit naar het viaduct bij de Leidsevaart bewoog de "Haarlemmer" zich
tussen het (weinige) overige verkeer.
Enkele cijfers vertellen veel meer dan een lang
verhaal, want let U maar eens goed op:
ELKE 10 minuten vertrok een tram richting Haarlem. Zo een tramstel bezat,
naar gelang het type, tussen de 100 en 147 ZITplaatsen. Een simpele berekening
van het aantal, dat zich gedurende één uur op dit baanavak, in beide
richtingen voortbewoog, waren dus....1500, zéér geriefelijke, comfortabele,
fraaibeklede, ruime zetels.
Om U een indruk te geven van het formaat van deze
tramtreinen vermeld ik hier enkele van de typen:
| Van de Fabriek | Hun Bijnaam | Wagenstel | Lengte | Zitplaatsen |
| Metallurgiques | De Kikker | 4 wagens | 50 Meter | 128 |
| Beynes | Pannebrood | 4 wagens | 60 Meter | 140 |
| Ganz & Co | Budapester | 3 wagens | 48 Meter | 117 |
| De Trektram + | 3 Hamburgers | 4 wagens | 55 Meter | 147 |
(in vergelijking daarmee is de huidige stadstram
met zijn 25 Meter maar een kleintje).
Een retourtje Amsterdam-Haarlem (4 dagen geldig) kostte 75 cent (vanaf de
Krommert 55 cent). Voor 3 Gld (kind t/m 9 jaar korting) had men een dagkaart
voor het gehele NZH-traject.
Hiervan heb ik vaak gebruik gemaakt en reisde dan via Haarlem, Leiden, Den Haag
naar Scheveningen. Ook werd wel in Leiden overgestapt voor een ritje Noordwijk
en Katwijk aan Zee (OEGst-GEEst) Door de grote verscheidenheid van wagens (de
NZH heeft zo'n 40 types gehad) was het reizen daarin dubbel plezierig en heel
erg gemoedelijk.
De tekening hieronder is een "Budapester"- motorwagen. Hieraan was alles geklonken, wat hem dat eigen karakter gaf. Aangezien er zo'n duizend nagelkoppen aan één zijde zichtbaar zijn heb ik deze toch maar niet getekend.
De ware Budapester.