Alles roept hier om verandering
Maar betreurdt die, dag na dag.
Hunkerdt naar hetgeen hij zien zal
Wenst terug 't geen hij eens zag.
In dit zeer oude lied, voor alle tijden, ligt wel
het antwoord besloten voor de vraag welke mij nogal eens wordt gesteld:
"Waarom ik zo geïnteresseerd ben in die "ouwe troep" en alles
van vroeger."
Tja, beste lezer, die belangstelling heb ik al van kindsbeen af, maar betreft
toch wel in het bijzonder over de afgelopen 100 jaar. Deze periode kan gerust
als de belangrijkste in onze wereldgeschiedenis beschouwd worden.
Om U te overtuigen gaan wij eens na wat een honderdjarige zoal om zich heen
heeft zien veranderen, en dat is heel wat. Tesamen met mijn leeftijdgenoten
beschouw ik ons als de laatste vertegenwoordigers van deze, hierna omschreven
generatie.
Op school begonnen wij met een telraampje, een lei met griffels, sponzendoos en
sierlijke griffelkoker die in de tweede klas vervangen werd door de beruchte
kroontjespen.
Gasverlichting en de warmte van een
"Godin"-kolenkachel waren toen heel gewoon.
Wij lieten ons vervoeren in de paardentram, dus zo'n 7 KM per uur, daarna kwam
de stoomtram, 20 KM per uur, de motortram, 30 KM per uur en daarna de
electrische tram tot zelfs 70 KM per uur.
Voor de grotere afstanden buiten de stad was daar oorspronkelijk de trekschuit,
welke door de stoomtrein buiten gebruik kwam.
Deze, door velen als duivelswerk beschouwde evolutie was in de beginjaren nog primitief waarbij de meeste passagiers nog in open wagons vervoerd werden. Via allerlei verbeteringen, uitvindingen en bloed zweet en tranen groeide deze "Arend" uit tot een "Jumbo" voor majestueuze "D-sneltreinen", welke ver over de 100 KM per uur stampend en snuivend met de meest comfortabele rijtuigen verre landen binnen het bereik van de allengs verwende reiziger brachten. Met de huidige electrische tractie lijkt het summum van het railvervoer wel bereikt.
Het vervoer over water hebben wij zeilend zien
uitvoeren maar bij gebrek aan wind of bij tegenwind moest toch gevaren worden.
Dan moest de schipper afgewisseld door zijn vrouw en kinderen jagen. Dit
betekende dat zij met een brede band om het lichaam, waaraan een lange lijn, zo
een afgeladen schip voortsleepten. De vele jaagpaden in den lande getuigen nog
daarvan.
Later kwam daar het duwbootje, voorzien van een oude T-Ford motor, verbetering
in brengen, deze weer opgevolgd door de gloeikop-inbouwmotor. De huidige
binnenscheepvaart is in vergelijking daarmee wel volmaakt te noemen.
Buitengaats, op zee, nam die evolutie nog veel grotere sprongen. Wat eerst
maanden varen vergde werd teruggebracht tot weken. Deze roemruchte
passagiervaart met trotse Mailboten moesten het in vrij korte tijd afleggen
tegen de ineens snel opkomende luchtvaart, waardoor al onze rederijen van
eertijds verdwenen zijn.
Nu vliegt men even de wereld rond, al zittend temidden van honderden
medepassagiers
Maar ook dat is tijdens het leven van onze generatie ontstaan en uitgegroeid.
Heel Amstrerdam liep uit om Olieslagers een sprongetje van enkele honderden
meters te zien maken, men beleefde de ELTA als een sensatie.
Wie toen nog niet een rondvlucht maakte deed dat enkele jaren later in een Fokker(tje) F-7 vanaf het Schiphol-weilandje. Voor f.3,50 vlogen wij rond boven de stad.
Het wegverkeer, wij fietsten allemaal en de enkeling, welke een auto kon kopen, zocht eerst stallingruimte. De straat bleef leefbaar. Stoplichten bestonden niet, wij konden overal vrij rijden. Ook dat hebben we zien vberanderen tot de tegenwoordige chaos en bende.
Wij hebben de kolenfornuis-keukens met het
wasbord en in de teil badderen gekend. De kristal-ontvanger met koptelefoon en
de "Mexicaanse hond", het spoelen-ontvangertje. Het rijwiel met
doortrapper, met carbidlamp en later het V.T.dynamo'tje, wat de band groefde. Zo
kan ik nog heel lang doorgaan.....
OOK DE MAANLANNDING HEBBEN WIJ ZIEN GEBEUREN.
Alle generaties voor ons hebben zoveel veranderingen tijdens hun leven niet meegemaakt en zoveel evoluties als wij hebben zien gebeuren zullen zeker tijdens de latere generaties niet meer plaatsvinnden. !!