"Het Angelus klept in de verete..."
Deze, voor ons allen overbekende buurtkerk
"De Liefde", welke officiëel St. Nicolaas en Barbara heet, staat dus
ook al op de nominatie om gesloopt te worden.
De neogotische, driebeukige basiliek is een ontwerp van architect P.W.J. Cuypers
en werd in 1885 geconsacreerd, dus ingewijd. Deze kerk was de opvolgster van de
in 1786 gestichte kerk, welke toen stond op de plek aan het Bilderdijkpark, waar
zich nu de huisnummers 3 tot 5 bevinden en strekte zich verder uit tot in het
huidige park, wat toen het kerkhof was. Voordien behielp men zich in 1784 met
een huurhuis op het Steenpad (nu da Costaplein) en daarna met een houten
noodkerkje.
De Liefde.
Aangezien de deuren van De Liefde vroeger altijd
open stonden, ben ik als knulletje van acht jaar, samen met een paar
schoolmakkertjes, uit nieuwsgierigheid, eens ingeslopen. Dit behoorde n.l. tot
een van onze vele ontdekkingstochten door de buurt en omdat wij leerlingen van
een Protestantse school waren, wilden wij wel eens zo een, voor ons vreemde
R.K.kerk bekijken.
Achter de binnendeuren bleven wij eerst nog angstvallig staan en bekeken de hoge
en diepe ruimte met volle aandacht. Wel schrokken wij op toen er iemand
binentrad, zijn hand in een wijwaterbakje stak en een kruis sloeg. Voor het
middenpad gekomen maakte hij een kniebuiging, zocht zich een plaatsje waar hij
geknield in gedachten of in gebed verzonk, gelijk ook zo'n tiental anderen,
verspreid door die grote stille kerk reeds deden.
Die beelden met vele brandende kaarsen rondom, de wierookgeur en al die
afbeeldingen op de muren deden ons zo vreemd aan dat wij angstvallig naar voren
schuifelden, maar wel over het linkerpad, veilig verborgen achter die reeks
pilaren. Met bewondering bekeken wij die fraaie tegeltableau's, waarvan voor ons
geen onderschrift nodig was, want die afbeeldingen waren ons goed bekend.
Vooraan gekomen dorsten wij niet verder, want het altaar daar geheel voorin dat
was ons veel te mysterieus, zodat wij al terugkerend tegen meneer Pastoor
aanliepen, welke met een "verkneuterend" gezicht informeerde naar onze
belangstelling. Omdat zijn houding ons op ons gemak stelde, wist hij al vlug van
de hoed en de rand....Zacht voortschuifelend en rustig sprekend liet hij ons het
gehele interieur zien, legde van alles uit en "overhoorde" ons
gelijktijdig, wat hij goedkeurend aanhoorde. Voor hem was dit intermezzo vast
een prettige afwisseling en voor ons een interessante belevenis in zo'n geheel
andere wereld. Na zijn hartelijke afscheidsgroet wisten wij buitengekomen erg
onstichtelijk te zeggen: "Wat een moordvent is dat."
Ook een huiselijke zegening begluurden wij op veilige afstand, wat weer eens wat
anders was. Maar iets geheel anders beleefden wij op een middag, toen het er
zwart was van de mensen. Natuurlijk drongen wij ons naar voren en wat wij
toen zagen was een soort (treurig) sprookje.. Het bleek de begrafenis van
een priester te zijn. Statig schreden vele priesters en vele kerkelijke
hoogwaardigheidsbekleders in vol ornaat in deze stoet mee, in de richting van
het kerkhof, wat toen aan het Bilderdijkpark achter een muur lag. Misschien is
dat toen wel de enigste (soort) processie in onze stad geweest. Hoe dan ook, ik
heb nog nooit zoveel "Sinterklazen" bij elkaar gezien.....
Ook het z.g. "kindjewiegen" tijdens de Kerstnacht-Dienst heb ik vaak
bezocht, al was het alleen maar om dat, wat die organist uit dat heerlijke
"Cavellié Coll orgel weet te laten jubelen. Zowel met of zonder dat ook
goede kerkkoor wist hij er altijd die warme gloed in te leggen, welke al eeuwen
lang deze historische melodieën kerkruimten deden vullen.
Op de foto ziet U De Liefde in volle glorie boven de zeer eenvoudige omgeving uit-torenen. Het was toen wel zeer bewonderingswaardig dat de slechts enkele honderden, beslist niet rijke gelovigen, zo een basiliek konden laten bouwen, terwijl anno heden de vele duizenden, toch zeker niet arme buurtbewoners zich aan dit bouwwerk niets gelegen laten liggen, zodat onze woonwijk eerdaags een historisch monumentaal gebouw armer is.
Daarom wens ik de weinige nog gelovige buurtbewoners een Zalig en Gezegend Kerstfeest toe en voor alle anderen Prettige vreetzame vrije dagen.....
De Liefde boven eenvoudige omgeving. Foto Jacob
Olie.